327
جايگاه پيمان برادرى در حكومت نبوى‏

جايگاه پيمان برادرى در حكومت نبوى‏

محمدرضا هدايت‏پناه‏

مقدمه

با هجرت رسول خدا(ص) به مدينه، گروه‏هاى مختلفى از قبايل عربِ مسلمان در آن‏جا گرد آمدند. اين موضوع از چند جهت مهم بود: نخست، اجتماع اين گروه‏ها با توجه به اختلافات فرهنگى - اعم از آداب و رسوم - ممكن بود مشكلاتى به همراه داشته باشد؛ ولى مهم‏تر از آن، حاكميت روحيه تعصبات قبيله‏اى و منازعات ديرينه جاهلى بود كه در اذهان و پيشينه افراد قبايل مختلفى كه در مدينه گرد آمده بودند، باقى مانده بود. اين روحيه ممكن بود بحران‏هاى سياسى - اجتماعى را به دنبال داشته باشد و بى آن كه از طرف دشمن خارجى اقدامى صورت گيرد، به شكست حكومت نو پاى اسلام بينجامد؛ از اين‏رو رسول خدا (ص) در همان ماه‏هاى آغازين ورود به مدينه، به اقداماتى پرداخت كه اثرى عميق بر زندگى اجتماعى، سياسى و حتى اقتصادىِ مسلمانانِ گرد آمده در مدينه گذاشت. از جمله اين اقدامات - كه مى‏تواند بهترين الگو براى جامعه اسلامى باشد - برقرارى «پيمان برادرى» ميان مسلمانان بود؛ بدين‏گونه كه پيامبر (ص) هريك از اصحاب خود را با ديگرى برادر نمود و خود، على (ع) را به برادرى برگزيد.

در اين رساله، دو بحث عمده مطرح شده است: نخست، اهداف و پيامدهاى اين اخوت دينى كه بر «حق» و «مواسات» و طبق برخى روايات «حق ارث» بنا نهاده شده بود. موضوع مهم ديگر، اخوت رسول خدا (ص) با على (ع) است. اين موضوع از دير باز، در گذر زمان و در طول حوادث سياسى و كشمكش‏هاى فراوان، محور بحث گروه‏ها و فرقه‏هاى مختلف مذهبى قرار داشته است و با آن كه انبوهى از روايات در اين باره در كتب فريقين آمده، اما برخى فرقه‏ها كوشيده‏اند تا اين فضيلت بسيار مهم سياسى - مذهبى را، كه


جايگاه پيمان برادرى در حكومت نبوى‏
  • نام منبع :
    جايگاه پيمان برادرى در حكومت نبوى‏
    موضوع :
    تاريخ اسلام
    شماره :
    1
تعداد بازدید : 15924
صفحه از 384
پرینت  ارسال به