421
پژوهش‏هاى سيره در مطالعات اسلامى با تكيه بر مكتب بيت‏المقدس

پژوهش‏هاى سيره در مطالعات اسلامى با تكيه بر مكتب بيت‏المقدس

محمد كاظم رحمتى

بررسى تحولات و مسائل صدر اسلام، از ديرباز يكى از حوزه‏هاى مورد علاقه اسلام‏شناسان بوده است.۱
ظهور اسلام و گسترش آن، خصوصا در سال‏هاى نخست پيدايى، موضوعى مهم و مورد توجه براى اسلام شناسان بوده است. بنابراين، عجيب نخواهد بود كه جريان اسلام‏شناسى را از آغاز به اين بخش از تاريخ اسلام علاقه‏مند بيابيم.۲
در اوايل قرن نوزدهم كسانى چون گايگر و هرشفلد به مطالعه صدر اسلام و ظهور

1.يكى از معدود آثار فهرست نگارانه كه نيم نگاهى به مطالعات غربى داشته، كتاب معجم ما الّف عن الرسول و اهل البيت، نوشته آقاى عبدالجبار رفاعى (تهران، ۱۳۷۰) است. در جلد چهارم صفحه ۴۰۱ به بعد، عنوان برخى از اين آثار ذكر شده است. نكته مورد توجه اين كتاب، ارائه فهرست آثار چاپ شده در شبه قاره هند توسط مسلمانان است، گرچه منبع يا شايد مآخذى كه اين اطلاعات از آن اخذ شده، ارائه نشده است. اشكالاتى نيز در معرفى برخى آثار وجود دارد. هم چنين در باره گزارش از روند سيره نگارى پيامبر در غرب ر.ك: كريمى نيا، مرتضى، «سيرى اجمالى در سيره نگارى پيامبر اسلام در غرب»، مجله آيينه پژوهش، شماره ۶۸، صص ۲۴ ـ ۲۹. اين نكته قابل ذكر است كه توجه به سيره نگارى پيامبر در غرب با ترجمه قرآن به زبان‏هاى مختلف آغاز گرديده است. بخش مهمى از آثار غربى مقدمه‏هايى هستند كه بر ترجمه‏هاى قرآن نگاشته شده‏اند. مثلاً مترجم نامدار قرآن، به زبان چك، آقاى ايوان هربك، در مقدمه ترجمه خود، مباحثى در مورد حيات پيامبر عرضه كرده است. نگارنده اميدوار است در فرصتى ديگر بتواند بررسى در مورد اين ترجمه‏ها با تكيه بر اين نكته ارائه دهد. هم چنين در باره خلاصه‏اى از كار آقاى هربك بنگريد به: I, Hrbek,"The priod of muhammadu Lamins activies", in Studies in West African Islamic History, ed J.R.Willis,London.Vol.۱,pp:۲۱۱-۲۳۲.

2.از آثار كتاب‏شناسى، در اين مورد اثر ذيل مفيد است، گرچه مؤلفان در مورد اغلب آثار تنها به ذكر محل چاپ و موضوع تحقيقات اشاره كرده‏اند: Munawar Ahmad Anees and Alia N.Athar, Guide to Sira and Hadith Literature in Western Languages, London(۱۹۸۰), pp:۲۹-۱۳۵ هم چنين مقاله‏هاى ادبيات سيره(The Siarh Literatuer) نوشته م.ج.كيستر و اشعار ادبيات سيره(The Poetry of Sirah Literature) نوشته J.T.Monroeو ادبيات مغازى The Maghazi Literature)) نوشته مارسدن جونز با وجود آن كه ويژگى كلى دارند، حاوى نكات قابل تأملى هستند. براى مثال جونز در مورد كتاب البداية و النهاية، ابن كثير مى‏نويسد: «كتاب البداية و النهاية نوشته ابن كثير، با وجود آن كه اثرى متأخر است، اما مجموعه‏اى مهم از روايات واقدى، ابن اسحاق، موسى بن عقبه و احاديث مرتبط با مباحث مغازى را از كتب حديثى معتبر (صحاح سته) نقل كرده است». اين آثار در اثر ذيل به چاپ رسيده‏اند: Serjeant,R.B and etal(ed),Cambrige History of Arabic Literature,۱۹۸۳. تحرير كامل‏ترى از برخى مقالات ذكر شده، خاصه مقاله كيستر و مقالات مفيد ديگرى را در اثر ذيل بنگريد: Lawrence ,I.Conrad(ed), Early Arabic Historigraphy, New Perspectives and Methodology, Princton,۱۹۹۳.


پژوهش‏هاى سيره در مطالعات اسلامى با تكيه بر مكتب بيت‏المقدس
  • نام منبع :
    پژوهش‏هاى سيره در مطالعات اسلامى با تكيه بر مكتب بيت‏المقدس
    موضوع :
    تاريخ اسلام
    شماره :
    1
تعداد بازدید : 20489
صفحه از 457
پرینت  ارسال به